??te Anadolu’yu kana bulayan Mo?ol komutan? Nayman
Osmanl? Devleti’nin en b?y?k d???manlar?ndan Mo??ollar her d?nem devletin ?n?ne ??km???t?r. Sel?uklu d?neminden ba??layarak Meml?kl?ler’e kadar d?nyan?n hemen her yerinde ya??ma ve katliamlar yapm???t?r. Osmanl? Devleti’nin kurulu?? d?neminde de mo??ol istilalar? Kay? obas? ve T?rkmen obalar?na b?y?k tehdit olu??turdu. Mo??ol devleri asl?nda ?niter bir yap?ya sahip de??ildi. Sava?? i?in gidilen yerlere h?k?m verilen komutan devlet ba??kan? olarak bilinirdi. Peki Osman Bey d?neminde Anadolu’ya sava?? a?an Nayman kimdi?
Tarihi kimlik olarak ?ok ?nemli bir yer tutmayan Nayman’?n hayat hikayesi hakk?nda ?ok fazla bilgi bulunmuyor. Kurulu?? Osman dizisinin 114. b?l?m?nde ortaya ??kan Nayman ismi bir anda me??hur oldu. Diziyi izleyenler “tarihte nayman kimdi” ve “Osman bey Nayman’? ?ld?rd? m?” aramalar? yapmaya ba??lad?. Peki komutan Nayman denilen mo??ol askeri asl?nda kimdir?
NAYMAN K?MD?R? NAYMANLAR NEREDE YA??ADI.
ATV ekranlar?ndan yay?nlanan dizinin senaryosuna g?re Nayman bir asker ve komutan. Ancak ger?ekte durum biraz farkl?. Nayman bir devlet g?revlisi ve askeri hareket kabiliyeti ?ok y?ksek bir ki??ilik de??il. G?n?m?zde Kazakistan olarak bilinen yerde daha Naymanlar ya??ard?.? Nayman d?da burada ya??ayanlara denilirdi. Mo??ollar?n hakimiyetine girmesinin ard?ndan Naymanlar kendilerini mo??ol k?lt?r?ne adabte ettiler. Mo??ol orsusunda ?ok say?da Nayman bulunuyordu. Bu y?zde Nayman kendi ba???na bir komutan de??ildir. Naymanlar ad? verilen ordu b?l????n?n lideridir.
Nayman,?Mo??ol ?mparatorlu??u?kurulmadan ?nce?Mo??olistan’da ya??am??? g??ebe kabiledir. K?kenleri bilinmemekle birlikte T?rk dilleri konu??tuklar? i?in T?rk halklar?ndan oldu??u tahmin edilmektedir. Bug?nk? Kazakistan’?n kuzeydo??usu ile Mo??olistan’?n bat?s?nda ya??amaktad?r.
CENG?Z HAN VE NAYMAN DEVLET?
Nayman devleri Cengiz han d?neminde mo??ollar ile y?llarca sava??t?. Kazkistan’?n k?rsal alanlar?nda yurt edinen bu devlet d???a kapal? olarak bilinirdi. 12. y?zy?lda Mo??ollardan daha g??l? olarak bilinen Nayman Devleti ve ordusu vard?.?
Cengiz Han askeri ve siyasi beceri ile Naiman ad? verilen devletin i?ine girmeyi ba??ard?. Mo??ol ordusuna Naymanlardan en iyi asker ve y?neticileri ald?. Onara Nayman’?n hakimiyetini verdi bir s?re sonra Naymanlar Mo??ollara kat?ld?.
1199’da Temu?in (Cengiz Han) m?ttefiki Ong Khan ile birlikte Naimanlar’a kar??? bir seferberlik ba??latt?. Naymanlar ile Kereyitler aras?ndaki husumetten yararlanarak ikisini sava??a itti ve g??s?zle??en her iki hanl???? kolayca ele ge?irdi.
KAZAK OYMAKLARINDAN SADECE B?R TANES?
Kazaklar?n Orta C?z?n?n 7 b?y?k oyma???ndan biridir. Naymanlar g?n?m?zde Kazakistan’?n Do??u Kazakistan, Semey, Jezkazgan, K?z?lordu ve ??imkent vilayetlerinde, ??in Halk Cumhuriyeti’nin Altay, Tarbagatay b?lgelerinde ve Mo??olistan’?n Bayan Ulgey b?lgesinde ya??amaktad?rlar.
1952’de ??raltay’dan g??erek T?rkiye’ye gelen Kazak gruplar?n i?erisinde de Naymanlar vard?. Fransa, Almanya, ?sve?, Hollanda gibi Avrupa ?lkelerinde de T?rkiye ?zerinden g??en Naymanlar bulunmaktad?r. Bu b?lgelerde ya??ayan Naymanlar?n n?fusunun 3.800.000 ki??i oldu??u bilinmektedir.
MO??OL KOMUTANLARI
1.Cengiz Han1205 – 1227
2.??geday Han1229 – 1241
3.G?y?k Han1246 – 1248
4.M?ngke Han1251- 1259
5.Ar?k B?ke1259 – 1264
6.Kubilay Han1260 – 1294