?stanbul’da 19?uncu y?zy?la ait mezar ta?lar? g?n y?z?ne ??kt?
Ey?psultan???da bulunan Tarihi Ta??l?burun Tekkesi Haziresi’ndeki mezar ta??lar? bak?ms?zl?ktan kaybolmu??tu. Moloz ve ??p y????nlar?yla topra???n yakla???k 1 bu?uk metre alt?nda kalan ve g?zden kaybolan mezar ta??lar?, ?BB Miras ekibinin ?al???malar?yla ortaya ??kt?. 2 y?l ?nce ba??lanan ?al???malarda, 160????n ?zerinde mezar?n bulundu??u alanda arkeolojik a?malarla 20???nin ?zerinde mezar ta??? tespit edildi. Hem arkeoloji hem de tarih ?al???malar?n?n devam etti??i alanla ilgili detaylar? ?BB Genel Sekreter Yard?mc?s? Mahir Polat anlatt?.
2 METREYE VARAN TOPRAK DOLGUYLA DOLDURULMU???
?BB Genel Sekreter Yard?mc?s? Mahir Polat alanla ilgili, “Ey?psultan il?emiz tasavvuf ya??am?n?n Osmanl????da tasavvufa ili??kin k?lt?r?n ve inan?lar?n merkezi olan bir nokta. Do??al olarak dergahlar?n da yo??unla??t???? bir alan. Osmanl? tasavvuf hayat? mutena noktalarda daha ?ok kent d????nda konumlanm???t?r. Ayn? zamanda Ey?psultan????n makam?n?n burada bulunmas? nedeniyle de ?ok ayr? bir ?nemi vard?r ve b?t?n Osmanl? tarihi boyunca bu ?evrede tasavvuf erbab? da hem bu y?nde hem S?tl?ce y?n?nde hem de?Ey?p????n etraf?ndaki di??er noktalarda yo??unla??m???t?r. Onlardan ?ok ?zel noktalardan bir tanesindeyiz. Ta??l?burun Tekkesi, Lagari Tekkesi olarak adland?r?lan noktaday?z. Bu kent tarihinde ?ok ?nemli bir tekke noktas? ??nk? burada ?ok farkl? d?nemlerde, 400 y?l?n ?zerinde bir d?nemde tasavvuf ya??am?n?n oldu??u bir alan. Ne yaz?k ki g?n?m?ze ula??amam??? bir tekke binas? haziresi. 2 b?y?k adadan olu??uyor. ??u an hazirenin oldu??u adan?n i?erisindeyiz.??stanbul???da kaybolan tekkelerin ?nemlilerinden bir tanesi. Buras? ?stanbul???un haf?zas?nda Ta??l?burun Tekkesi mevki olarak bilinir; ??nk? G?zo??lu H?seyin Efendi???nin t?rbesi hemen yolun kenar?ndad?r ve insanlar ziyaretlere devam ederler. Ne yaz?k ki mezarl?k olarak g?r?len alan?n etraf?n?n kapat?ld???? nokta 2 metreye varan toprak dolguyla hatta?son?d?nem molozlarla doldurulmu?? bir alan. Biraz g?zden uzak oldu??u i?in korumadan da uzak kalm???, tahrip edilmi?? bir alan” ifadelerini kulland?.
??
20???N?N ??ZER?NDE MEZAR TA??I TESP?T ED?LD?
Polat, ???Alanda ??u ana kadar bizim tespitlerimizle 160????n ?zerinde mezar bulunuyor. Arkeolojik a?malarla g?rd????m?z noktalarda 70 santim, 80 santim indi??imizde hemen a??a???da mezarlar?n ayn? halleriyle oldu??unu g?r?yoruz. ???u ana kadar 20???nin ?zerinde mezar ta??? tespit ettik. Bunlar?n 10 tanesinin ba?? ta??lar? ve okumalar?, ??ahsiyet kay?tlar?na ula??m??? olduk. G?rd????m?z durum asl?nda burada g?r?nen kotun alt?nda, b?t?n alanda 1, 1 bu?uk metre kadar topra???n daha sonra doldurulmu?? hafriyat topra???n?n kald?r?lmas? ve alttaki ger?ek, 19???uncu y?zy?ldaki mezarlar?n a????a ??kar?lmas?. ??u an vatanda??lar?m?z burada toprak g?r?nt?s?n? ve mezar olmayan noktalar? g?rd?kleri her noktada asl?nda mezar var. ??u an hazire i?erisinde bir?ok Mevlevi sikkeli mezar ta??? g?r?rs?n?z. Bu Bahariye Mevlevihanesi???nin varl????n?n direkt etkisiyle??? Ta??l?burun Tekkesi tarihi boyunca farkl? farkl? tarikatlar?n da etkin oldu??u bir alan. O y?zden bir anlamda bizim i?in k?lt?r tarihinin ?ok e??siz ?rneklerini sunuyor. Bu bize mezar ta??lar?nda ifadelere, vurgulara, mezar ta??? ba??l?klar?n?n ??ekline varana kadar bir a??k?hava?tasavvuf m?zesi h?vviyeti g?sterecek kadar de??erli bir mezarl?k. Bir de bu kadar metrukla??m??? ve k?t? hale gelmi?? bir mezarl?k, hepimizin i?ini ac?t?yor” diye konu??tu.
HEM Z?YARET MAKAMI, HEM A??IK HAVA M??ZES?
Polat, ?????al???malara 2 y?l ?nce ba??lad?k. Alanda bir hassas arkeolojik ?al???ma yap?yoruz. Toprak alt?nda buluntular? ??kar?yoruz. ??ok kutsal bir alan da oldu??u i?in her ?al???mam?z? ?zenle y?r?t?yoruz. ???nk? kald?rd????m?z her noktada k???k k???k dokunarak moloz topra??? ve ??ple??mi?? topra??? ilk ?nce kald?rmam?z laz?m. ??al???man?n b?t?n mezarlar ortaya ??kar?l?p mezar ta??lar? kurtar?lana kadar s?rd?r?lmesi gerekiyor. Ondan sonra da kentin hem bir ziyaret makam? hem de bir a??k hava m?zesi olarak de??erlendirecek kadar de??erli bir tasavvuf k?lt?r yans?tan alan oldu??unun alt?n? ?izmek laz?m” dedi.?
HEM ARKEOLOJ? HEM TAR?H ??ALI??MASI YAPILIYOR
Polat, ???Bu t?r alanlarda kurtarma ve restorasyon ?al???malar? s?recin size verdikleriyle cevaplanabilir. Biz burada her an bir s?rprizle kar???la??abiliyoruz. Arkeolojik alan ?al???mas?nda topra??? a?t????n?zda ?ok s?rpriz bir mezar ta???, ?ok ?zel bir buluntu sizi kar???layabilir ve onun ?zel ihtiya?lar? olabilir. ??u an burada Seyyid Abd?lhalim Efendi???nin mezar? burada. O t?r mezarlar? buldu??unuzda onlara daha ?zenli, daha hassas ve ??ahsiyet kayd?ndan ?t?r? de tespit etmeniz gerekiyor. Burada bir taraftan arkeoloji ?al???mas? bir taraftan da tarih ?al???mas? yap?l?yor. B?t?n bu ?al???ma bitti??inde b?t?n buluntular? envanterleyerek kamuoyuna bir katalog halinde yay?nlam??? olaca???z. Peyderpey alan?n bitti??i k?s?mlar? vatanda???n ziyaretine de a??k. Biz ?BB Miras olarak yapt????m?z ?al???malar? halk?m?z istedi??i zaman d?zenli olarak gezdiriyoruz. Bu, buras? ??u an kapal? ve insanlar?n g?remedi??i bir alan demek de??il. Bize ba??vuran ilgilisi, tarih severler, k?lt?r, inan? ve tasavvuf ehli insanlar ba??vurduklar?nda onlara yard?mc? olarak alan? gezdirebiliriz” diye konu??tu.