Depreme y?nelik kayg? ile nas?l ba?a ??kabiliriz? ?ocuklara nas?l anlatabiliriz?
T?rkiye’de depremle birlikte korkusu da uzun s?re insanlar?n haf?zalar?na kaz?n?yor. Aileler hem kendileri i?in hemde ?ocuklar? i?in bu kokular?n nas?l ?stesinden gelece??ini merak ediyor.?
Ey?psultan Belediyesi Aile Dan???manl?k ve E??itim Merkezi (ESADEM) sorumlusu Uzman Psikolog Merve Ak?il ve Uzman Psikolog Seval Ak ??e??tepe; depreme y?nelik kayg? ile nas?l ba??a ??kabiliriz?, ??ocuklara depremi nas?l anlat?r?z? konular?yla ilgili ?nemli bilgiler payla??t?lar.
Bu zor g?nlerde her zaman vatanda??lar?n yan?nda ve deste??e haz?r olduklar?n? belirten Uzman Psikolog Ak?il yapt???? a??klamada, ya??am??? oldu??umuz bu afetin; ?ocuk, gen?, ya??l? demeden hepimizi derinden etkiledi??ini belirterek, kal?c? psikolojik etkilerden kendimizi nas?l koruyabiliriz? bununla nas?l ba??a ??kabiliriz? sorular?na yan?t verdi.
???HEP?M?Z DEPREMDEN KORKUYORUZ???
Hepimizin depremden korktu??una vurgu yapan Ak?il ??unlar? s?yledi: “Bu korku kendimizi koruyabilmemiz ve tehlikeden ka?abilmemiz i?in bizi harekete ge?iren sa??l?kl? bir duygu asl?nda. Sorun, bizi korkutan depremin kendisinden ?ok deprem sonras? hakk?nda zihnimizde canlanan senaryolar, olas? problemler ve d????nceler. Bu senaryolar? ?n?m?ze getirdi??imizi fark etti??imiz anda al?p bir kenara koyarak kendimizi farkl? bir i??le me??gul etmeye ?al???mak, hatta olabildi??ince g?nl?k ve rutin i??lerimize d?nmek olduk?a faydal? olacakt?r. ???nk? zihin en ?ok neyle me??gul olursa en ?ok da onunla ilgili d????nce ?retir ve davran??? geli??tirir. Dolay?s?yla odak noktam?z? de??i??tirerek asl?nda hissetti??imiz o tehlikedeyim alg?s?n? ve alarm halini biraz sakinle??tirmi?? oluyoruz.
?????NLEM ALMAK ??OK ??NEML????
??nlem almak ?nemli. Olabildi??ince elimizde olan ve kontrol?m?z dahilindeki t?m ?nlemleri de almaya ?al???aca???z.
???SOSYAL MEDYADA F?LTRELEME YAPMAK GEREK?YOR???
Sosyal medyada kar???m?za ??kan a???r? hassasiyet i?eren g?r?nt?ler, bir uzman?n a??z?ndan ??km????as?na payla???lan ifadeler var. Bu konuda da biraz filtreleme yapmak gerekiyor. ?nsan beyni zaten hayatta kalma i? g?d?s?yle tehlikeyi alg?lamaya, hep en k?t?ye odaklanmaya meyilli dolay?s?yla maruz kald????m?z ??eylerle o felaket senaryolar?n? beslemi?? oluyoruz asl?nda. Payla???m yapal?m fakat hassas i?eriklerin detaylar? veya asl? olmayan haberlerle ilgili de??il. Duygular?m?z? d????ncelerimizi g?vendi??imiz ve sevdi??imiz insanlarla payla??al?m. Ara??t?rmalar da payla???mda bulunan insanlar?n daha h?zl? iyilik haline d?nd?klerini g?steriyor. Bu anlamda d???a d?n?k olmaya ve kendimizi kapatmamaya dikkat edece??iz.
???UYKU PROBLEM? YA??AYANLAR KEND?LER?NE ZAMAN TANISINLAR???
Uyku problemleri ya???yor olabilirsiniz. ?lk g?nlerde bunlar olduk?a normal. Bu nedenle sakinle??tirici/yat???t?r?c? ila? kullan?m?n? ?nermiyoruz. Bu konuda da ba?? etme becerilerimize y?nelik de kendimize biraz zaman tan?mam?z gerekiyor.
???NEFES VE GEV??EME EGZERS?ZLER? YAPMALI???
Bedenimiz ve zihnimiz kar???la??t????m?z g?r?nt?lerle, d????ncelerle s?rekli me??gul halde ve s?rekli bir alarm halinde. Bu alarm halini yat???t?rmak i?in en etkili y?ntem ise nefes ve gev??eme egzersizleri yapmak.”
?????OCUKLARA DEPREM NASIL ANLATILMALI????
Uzman Psikolog Seval Ak ??e??tepe de, ?ocuklarda soyut d????nme 11 ya?? dolaylar?nda ba??lad???? i?in, daha k???k ya?? gruplar?nda oyun ve oyuncaklar arac?l????yla depremi g?rselle??tirerek anlatmam?z gereklili??inin alt?n? ?izerek ??unlar? s?yledi: ?????ocuklara depremi anlat?rken iki ?nemli noktaya dikkat edilmesi gerekmektedir. Birincisi depremin; sel, ya??mur, ??im??ek gibi do??al bir olu??um oldu??u, ikincisi de olu??umdan ?nlemler ile korunman?n m?mk?n oldu??u. G?rselle??tirme yap?l?rken her t?rl? oyuncak kullan?labilir. Legolar, maketler hatta yast?klar arac?l????yla bu somutla??t?rma i??lemi yap?labilir.
???G??VENL?K DUYGUSU BESLENMEL????
Depremin travmatik etkilerinden korunmak i?in; en ?nemli olan bireyin g?venlik duygusunun beslenmesidir. Bu duyguyu beslemek i?in; ?ok k???k ya?? gruplar?nda; sar?lmak, kucaklamak, dokunsal temasta bulunmak i??e yararken daha b?y?k ya?? gruplar?nda ise telkin yoluyla g?venlik duygular? beslenebilir. Ebeveynin kendi duygu durumunu stabilize etmesi de bu d?nemde ?nem ta???maktad?r.
???RUT?NLER? BU D??NEMDE AKSATMAMAYA ??ABALAYIN???
Televizyon, internet gibi detayl? bilgi i?eri??inin bulundu??u kaynaklar?n kullan?m?n?n da bu d?nemde s?n?rland?r?lmas? faydal? olacakt?r. Rutinler bizim normal ak????m?z? destekler. Bu sebeple hem biz hem de ?ocuklar?n zorda olsa rutinlerini bu d?nemde aksatmamaya ?abalamas? gerekmektedir.
E??er ?ocuk bir ??ekilde bu i?eri??e maruz kald?ysa; ?? a??amayla ?ocu??a yakla??mak sa??l?kl? olacakt?r. Duygu aynalama yapmak, durumla ilgili sade, a??k ve net bir a??klama yapmak, bilgilendirmek ve y?nlendirme yapmak. Yani ?ocu??u rahatlayabilece??i kaynaklara aktarmak. Bu noktada ?ocu??u y?nlendirmek i?in, yard?m i?erikli faaliyetler yapmas?n? sa??lamak ya da ?ocukla birlikte aktivite yapmak faydal? olacakt?r. Bu s?re?te d???a vurumcu teknikler i?eren aktivitelerle ?ocuklar?n duygusal reg?lasyonlar? kolayla??t?r?labilir. Bunlar resim yapmak ya da hikaye anlat?m? olabilir. Buradaki metaforik dil kullan?m? da ?ocu??un i?indeki duyguyu somutla??t?r?p, ifade etmesini sa??layacakt?r.
E??er hikaye anlat?m? yap?lacaksa dikkat edilmesi gereken husus; hikayenin sonunun pozitif, olumlu bir kapan???la yap?l?yor olmas?. Ergenlik d?nemi ?ocuklar?nda ise ailelerin ?ocuklara yarg?lay?c? olmayan bir sohbet ortam? sunmas? ve ifade kanal? a?mas? faydal? olacakt?r. Ayn? zamanda ergen bireyin sosyal aktivasyonunu canl? tutmak, bu kapsamda onu desteklemek de gerekmektedir.???